Radio Goraždevac: Muzej u Peći tvrdi da je Patrijaršija „predromanički spomenik koji je Srbija sistematski prisvojila“

 Poseta učenika i profesora Pećkoj patrijaršiji, u organizaciji Gradskog muzeja u Peći, prerasla je u otvorenu promociju istorijskog revizionizma. Dok su srednjoškolci unutar manastirskog kompleksa isticali nacionalne simbole Albanije, zvaničnici pećkog muzeja javno su izneli tvrdnje o „sistematskoj transformaciji“ u srpske pravoslavne hramove, piše Radio Goraždevac.

U objavi na društvenim mrežama, koja je pratila ovaj događaj, predstavnici obrazovnih i kulturnih institucija iz Peći naveli su da Pećka patrijaršija predstavlja kompleks „prvobitnih predromaničkih i vizantijskih crkava“ koje su, prema njihovom tumačenju, „sistematski transformisane u raško-srpske pravoslavne crkve“, navodi Radio Goraždevac.

Takođe, kako dalje piše ovaj medij, iznete su tvrdnje da su restauratorski radovi tokom 20. veka, kao i oni u periodu od 2006. do 2008. godine, doveli do „degradacije“ i „uništavanja starih slojeva“ koji navodno dokumentuju ranohrišćanske periode od 4. do 6. veka.

Tokom boravka u porti manastira, zabeleženo je i da su pojedini učenici rukama pokazivali, kako se navodi – „nacionalni simbol dvoglavog orla“.

Istorijski kontekst i naučne činjenice

Nasuprot ovim tvrdnjama stoje decenije arheoloških istraživanja i međunarodno priznatih istorijskih izvora na osnovu kojih je Pećka patrijaršija definisana kao jedan od najvažnijih spomenika srpske srednjovekovne kulture, piše dalje Radio Goraždevac.

Pećka patrijaršija je od sredine 13. veka postala sedište srpskih arhiepiskopa, a kasnije i patrijaraha. Kompleks čine četiri crkve sagrađene u periodu od 13. do 14. veka (Svetih Apostola, Svetog Dimitrija, Bogorodice Odigitrije i Svetog Nikole).

Istorijski je dokumentovano da su ktitori ovih hramova bili srpski crkveni dostojanstvenici, poput arhiepiskopa Arsenija I, Jevstatija II i patrijarha Danila II. Arhitektura crkava pripada raškoj i vizantijskoj školi, koje su karakteristične za srpsku srednjovekovnu umetnost tog doba.

Od 2006. godine, Pećka patrijaršija se nalazi na UNESCO listi svetske baštine kao deo celine „Srednjovekovni spomenici na Kosovu“, gde je jasno definisana kao remek-delo srpsko-vizantijske arhitekture i duhovno središte Srpske pravoslavne crkve.

Kako piše Radio Goraždevac, naučna javnost ne spori da su mnogi srednjovekovni hramovi na Balkanu podizani na temeljima starijih ranohrišćanskih ili vizantijskih bazilika (što je bio uobičajen proces u istoriji arhitekture), ali to ne menja činjenicu da su postojeći objekti, njihova fresko-dekoracija i namena, neraskidivo vezani za srpsku državu i crkvu iz perioda Nemanjića.

Pećka patrijaršija je danas ne samo staro sedište Srpske pravoslavne Crkve nego i mesto gde se čuva značajna umetnička zaostavština.

Otac Andrej: Opasno promovisanje revizionističke istorije

Portal KoSSev podseća da je o istorijskom revizionizmu nedavno govorio i otac Andrej, iguman manastira Crna Reka i profesor na Prizrenskoj bogosloviji.

Brine ih, kaže on, „promovisanje revizionističke istorije“, kojom se tvrdi da su, kako je kazao – srpske pravoslavne svetinje i manastiri zapravo albanske svetinje i manastiri.

„To je za nas veoma opasno, iako je sa naučne tačke gledišta gotovo smešno — kad ne bi bilo tragično. Ljudi, čitajući to, mogu da pomisle da je to istina, pa nije neobično što nas u nekim slučajevima vide kao okupatore. Iako je poznato da, ako bilo ko makar malo zagrebe kroz istoriju i tradiciju — govorim i o Albancima — može videti da su ti odnosi veoma duboki i da je albanski narod često uvažavao srpske pravoslavne svetinje i branio ih upravo kao srpske pravoslavne svetinje“, istako je otac Andrej.

(Radio Goraždevac-KoSSev-N1)